Để quản lý dòng người nước ngoài nhập cảnh, Chính phủ Mỹ chia thị thực thành hai nhánh lộ trình hoàn toàn tách biệt dựa trên Mục đích và Thời gian lưu trú.
KHỐI VISA KHÔNG ĐỊNH CƯ (NON-IMMIGRANT VISAS)
Là loại visa cấp cho người nước ngoài cư trú tạm thời tại Mỹ vì mục đích du lịch, học tập, công tác hoặc làm việc có thời hạn. Người sở hữu visa này bắt buộc phải rời Mỹ khi visa hết hạn.
1. Visa Du lịch & Công tác (Khối B)
Đây là loại visa phổ biến nhất đối với người Việt Nam.
- Visa B1: Dành cho người sang Mỹ vì mục đích thương mại, dự hội thảo, đàm phán hợp đồng, hoặc giải quyết tài sản.
- Visa B2: Dành cho người sang Mỹ du lịch, thăm thân nhân, chữa bệnh, hoặc tham gia các hoạt động giao lưu văn hóa phi lợi nhuận.
Thời hạn thông thường cho công dân Việt Nam: Phụ thuộc vào quyết định của Cơ quan Lãnh sự Hoa Kỳ và thường kéo dài từ 6 tháng đến 10 năm, với đa số trường hợp được cấp visa 1 năm hoặc 10 năm, gia hạn hàng năm, mỗi lần nhập cảnh được ở lại tối đa 6 tháng (do nhân viên an ninh cửa khẩu quyết định). Tuy nhiên, cần lưu ý rằng visa B1, B2 không cho phép làm việc kiếm tiền trực tiếp tại Mỹ hay định cư lâu dài.
2. Visa Du học & Trao đổi văn hóa (Khối F, M, J)
Visa F1:
Loại thị thực dành cho học sinh, sinh viên quốc tế có nhu cầu học tập toàn thời gian tại các cơ sở giáo dục được Chính phủ Hoa Kỳ công nhận. Đây là loại thị thực du học phổ biến nhất đối với những người theo học tại các trường đại học, cao đẳng, trung học tư thục, trường tiểu học tư thục, học viện, nhạc viện hoặc các chương trình đào tạo tiếng Anh được cấp phép.
Nếu bạn đăng ký một khóa học có thời lượng trên 18 giờ mỗi tuần, bạn sẽ cần xin thị thực F-1 để đủ điều kiện nhập cảnh và học tập tại Hoa Kỳ. Thị thực này được cấp bởi Đại sứ quán hoặc Lãnh sự quán Hoa Kỳ sau khi người nộp đơn đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về hồ sơ và quy định dành cho sinh viên quốc tế.
Thường thì visa F1 chỉ có hiệu lực trong 1 năm. Nếu bạn đang theo học chương trình kéo dài hơn 1 năm, bạn sẽ cần phải gia hạn. Có 2 cách để làm điều này: đến Lãnh sự quán Mỹ hoặc gửi đơn qua bưu điện. Là sinh viên có visa F1, bạn có thể nộp đơn xin thẻ xanh thông qua chương trình EB5 về đầu tư. Quy trình này khá phức tạp, yêu cầu đầu tư tối thiểu 800,000 USD. Con đường dễ nhất để thay đổi tình trạng của sinh viên là có người sử dụng lao động bảo lãnh cho bạn thông qua visa H-1B.
Visa M1:
Visa du học M1 là thị thực dành cho những du học sinh, sinh viên nghiên cứu không học thuật hoặc học nghề. Thị thực M1 dành cho những chương trình nghiên cứu kỹ thuật, dạy nghề thì không được phép làm việc trong quá trình học(ví dụ: học phi công, học nấu ăn, nghệ thuật ứng dụng). Người nộp đơn xin du học Mỹ M1 cần phải có bằng chứng rằng bạn có đủ tiền để chi trả học phí và trang trải sinh hoạt trong thời gian lưu trú tại Mỹ. Khi du học diện này thì có quy định là không được phép đi làm thêm trong thời gian học nếu bị phát hiện bạn có thể bị trục xuất khỏi nước Mỹ. Diện này có thời hạn trong vòng 1 năm, sau khi hết thời gian thì các du học sinh phải xin gia hạn thêm nhưng không quá 3 năm.
Visa J1:
Dành cho người tham gia các chương trình trao đổi giáo dục, văn hóa, hoặc nghiên cứu và làm việc tạm thời tại Hoa Kỳ (ví dụ: giao lưu văn hóa học sinh, thực tập sinh, học giả, giáo viên). Để được cấp, bạn phải được bảo trợ bởi một tổ chức được chỉ định và nhận mẫu DS-2019.
3. Visa Lao động tạm thời (Khối H, L, O, P)
Visa H-1B: Loại thị thực cho phép các doanh nghiệp Mỹ bảo lãnh lao động nước ngoài trình độ cao (tối thiểu bằng cử nhân) vào làm các công việc chuyên môn. Visa có thời hạn tối đa 6 năm và là bước đệm phổ biến để xin thẻ xanh định cư. Đây là thỏi nam châm thu hút nhân tài công nghệ và tài chính.
Chính phủ Mỹ đã thay thế cơ chế bốc thăm ngẫu nhiên bằng hệ thống ưu tiên dựa trên bậc lương và trình độ chuyên môn. Các nhà tuyển dụng cũng phải chịu mức phí bảo lãnh cao hơn đáng kể, nhằm ưu tiên lao động chất lượng cao và chống trục lợi.
Visa L1: Visa L1 Mỹ là thị thực không định cư dành cho chuyên viên, quản lý, hoặc chủ doanh nghiệp luân chuyển từ chi nhánh tại Việt Nam sang công ty mẹ, con hoặc chi nhánh tại Hoa Kỳ. Lộ trình này cho phép lưu trú lên đến 7 năm (đối với diện L-1A) hoặc 5 năm (đối với diện L-1B) và mở ra cơ hội lấy thẻ xanh.
Visa O1: Dành riêng cho những cá nhân có năng lực xuất chúng hoặc thành tích đặc biệt trong các lĩnh vực khoa học, nghệ thuật, giáo dục, kinh doanh, thể thao, hoặc điện ảnh và truyền hình
Visa P1/P2/P3: Dành cho các nghệ sĩ, vận động viên sang Mỹ biểu diễn hoặc thi đấu.
KHỐI VISA ĐỊNH CƯ (IMMIGRANT VISAS)
Là loại visa cấp cho người nước ngoài nhập cảnh vào Mỹ với mục đích cư trú vĩnh viễn. Khi sở hữu visa này, bạn sẽ nhận được Thẻ Xanh (Green Card) ngay khi đặt chân đến sân bay Mỹ.
1. Visa Định cư theo diện Bảo lãnh Thân nhân (Family-Sponsored)
Được chia thành 2 nhóm lớn dựa trên mức độ ưu tiên của mối quan hệ:
Nhóm Thân nhân Trực hệ (Immediate Relatives - Không giới hạn số lượng hàng năm)
Visa IR1/CR1: Là các loại thị thực định cư dành cho vợ/chồng của công dân Mỹ. Diện CR1 dành cho hôn nhân dưới 2 năm (cấp thẻ xanh 2 năm), còn IR1 dành cho hôn nhân từ 2 năm trở lên (cấp thẻ xanh 10 năm). Cả hai đều thuộc nhóm thân nhân trực hệ, không cần chờ xét duyệt hạn ngạch thị thực.
Visa IR2/CR2: là thị thực định cư dành cho con độc thân dưới 21 tuổi của công dân Mỹ. Điểm khác biệt chính: IR2 áp dụng cho con ruột/con riêng khi cha/mẹ kết hôn với công dân Mỹ từ 2 năm trở lên; CR2 áp dụng khi cuộc hôn nhân diễn ra dưới 2 năm. Cả hai diện này đều không bị giới hạn số lượng visa mỗi năm.
Visa IR5: là thị thực định cư trực hệ dành riêng cho cha mẹ của công dân Mỹ. Người bảo lãnh phải là công dân Hoa Kỳ từ 21 tuổi trở lên. Điểm nổi bật của diện này là không bị giới hạn hạn ngạch cấp visa hàng năm và đương đơn sẽ được cấp thẻ xanh vĩnh viễn (10 năm) ngay khi nhập cảnh vào Mỹ
Nhóm Ưu tiên Gia đình (Family Preference - Có giới hạn số lượng và phải chờ lịch visa)
Visa F1: Con độc thân trên 21 tuổi của công dân Mỹ.
Visa F2A: Dành cho vợ/chồng và con độc thân dưới 21 tuổi của Thường trú nhân. Thời gian xét duyệt tương đối nhanh, thường mất khoảng 3 đến 4 năm.
Visa F2B: Dành cho con độc thân từ 21 tuổi trở lên của Thường trú nhân. Vì số lượng hồ sơ lớn và chịu sự giới hạn visa hàng năm, thời gian chờ đợi lâu hơn, thường mất khoảng 8 đến 9 năm.
Visa F3: Con đã kết hôn của công dân Mỹ, cho phép người được bảo lãnh đi kèm cùng vợ/chồng và các con độc thân dưới 21 tuổi.
Visa F4: là diện định cư bảo lãnh anh, chị, em ruột của công dân Mỹ. Thời gian chờ đợi xét duyệt rất dài, thường kéo dài từ 14 đến hơn 18 năm. Hồ sơ được phép bao gồm người bảo lãnh chính, vợ/chồng và các con độc thân dưới 21 tuổi.
2. Visa Định cư diện Việc làm & Đầu tư (Employment-Based - Khối EB)
Đây là khối visa thu hút dòng vốn và trí tuệ lớn nhất vào Mỹ, được chia thành 5 cấp bậc ưu tiên:
3. Visa Hôn phu / Hôn thê (Visa K1)
Mặc dù về mặt kỹ thuật, K1 nằm trong nhóm visa không định cư, nhưng bản chất của nó là để định cư. Visa này cấp cho hôn phu/hôn thê của công dân Mỹ sang Mỹ để kết hôn trong vòng 90 ngày. Sau khi kết hôn, người sở hữu visa K1 sẽ làm thủ tục chuyển đổi trạng thái để lấy Thẻ xanh.
BẢNG TÓM TẮT SO SÁNH TRỰC QUAN
LỜI KHUYÊN KHI CHỌN LOẠI VISA MỸ
- Xác định rõ ràng mục đích dài hạn: Nếu bạn chỉ muốn sang Mỹ học tập rồi về, hãy chọn F1. Nhưng nếu muốn định cư lâu dài thông qua con đường học tập, bạn cần có lộ trình chuyển đổi từ F1->H - 1B -> EB3 hoặc EB2.
- Trung thực trong hồ sơ: Sở Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) và Lãnh sự quán có hệ thống xác minh chéo cực kỳ chặt chẽ. Bất kỳ sự gian lận thông tin nào cũng có thể dẫn đến việc bị cấm nhập cảnh vĩnh viễn vào Mỹ.
- Theo dõi sát sao Lịch chiếu khán (Visa Bulletin): Đối với các diện định cư có giới hạn số lượng (như F4 hoặc EB3), việc theo dõi Lịch visa hàng tháng là bắt buộc để biết khi nào hồ sơ của mình được xử lý.
