Trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa diễn ra với tốc độ chóng mặt, cuộc khủng hoảng giá nhà ở tại các siêu đô thị như Hà Nội hay Thành phố Hồ Chí Minh đã chạm tới mức báo động. Theo các báo cáo thị trường nửa cuối năm 2026, giá căn hộ sơ cấp tại TP.HCM dao động phổ biến ở mức 80 đến 100 triệu đồng/m², trong khi phân khúc nhà ở bình dân hạng C gần như đã bị xóa sổ hoàn toàn khỏi thị trường.
Thay vì chấp nhận chôn chân trong các căn hộ chật hẹp, chịu áp lực vay nợ lớn với lãi suất thả nổi dao động từ 12-16%/năm, dòng vốn và nhân lực đang có xu hướng "ly tâm", đổ về các thành phố vệ tinh hoặc các đô thị trung tâm vùng, nơi sở hữu mặt bằng giá nhà đất dễ tiếp cận hơn nhưng vẫn đảm bảo chất lượng sống toàn diện.
Đà Nẵng và Thừa Thiên Huế
Khi xét trên cán cân giữa chi phí nhà ở và chất lượng không gian sống, các đô thị miền Trung đang nổi lên như một điểm đến lý tưởng hàng đầu. Thành phố Đà Nẵng từ lâu đã khẳng định thương hiệu bền vững về môi trường và hạ tầng ổn định, vẫn duy trì được quỹ đất và các dự án căn hộ có mức giá mềm hơn rất nhiều so với hai đầu đất nước. Với cùng một khoản tài chính, thay vì chỉ mua được một căn chung cư diện tích nhỏ trong hẻm sâu tại Hà Nội, người mua nhà tại Đà Nẵng có thể tiếp cận được các không gian sống rộng rãi gần biển hoặc ven sông Hàn.
Tiếp theo là thành phố Huế, đô thị xanh chuẩn WWF, với việc chính thức áp dụng bảng giá đất mới theo Luật Đất đai từ ngày 01/01/2026, đang thu hút mạnh mẽ dòng tiền dịch chuyển dài hạn. Sự ổn định về mặt quy hoạch phong cảnh, chi phí sinh hoạt thấp và áp lực giao thông gần như bằng không biến khu vực này thành thiên đường an cư cho nhóm nhân sự làm việc từ xa hoặc giới tri thức trẻ.
Cần Thơ
Cần Thơ là trung tâm kinh tế, giáo dục và y tế của toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long, là một minh chứng điển hình cho những thành phố có chi phí nhà ở mang tính đại chúng.
Mặc dù đã thông qua nghị quyết ban hành bảng giá đất mới sát với giá thị trường từ đầu năm 2026, mặt bằng chung của thị trường bất động sản Cần Thơ vẫn rất "dễ thở". Các phân khúc đất nền vùng ven đô thị hoặc các dự án nhà ở xã hội, chung cư thu nhập thấp tại đây có biên độ giá phù hợp với thu nhập của đại đa số lao động làm công hưởng lương. Sự phát triển đồng bộ của hệ thống giao thông kết nối liên vùng, kết hợp với lợi thế khí hậu ôn hòa của miền sông nước, giúp Cần Thơ trở thành thỏi nam châm thu hút những gia đình trẻ muốn tìm kiếm một ngôi nhà đầu tiên mà không phải gánh chịu gánh nặng nợ vay quá mức.
Yếu tố mang tính bước ngoặt giúp cải thiện khả năng tiếp cận nhà ở của người dân trong năm 2026 chính là chiến lược tăng tốc phát triển nhà ở xã hội (NOXH) của Chính phủ với mục tiêu xây dựng hơn 158.700 căn trên phạm vi toàn quốc. Không chỉ các tỉnh thành tỉnh lẻ, ngay cả các thủ phủ công nghiệp phía Bắc cũng đang tăng tốc thực hiện lộ trình xây dựng 135.000 căn NOXH đến năm 2030 để giải quyết nhu cầu ở thực của công nhân. Đặc biệt, Thành phố Hồ Chí Minh cũng đã được giao chỉ tiêu hoàn thành hơn 28.000 căn NOXH trong năm 2026, đi kèm với các quyết định nhân văn như dừng tính thuế loạt căn hộ nhà ở xã hội để hạ giá thành sản phẩm xuống mức tối đa. Sự can thiệp mạnh mẽ này của Nhà nước về mặt quỹ đất, vốn vay ưu đãi dài hạn và thủ tục pháp lý đang mở ra cơ hội lớn cho những người có thu nhập thấp kiểm soát được chi phí cư trú hằng tháng.
Tuy nhiên, một thành phố có chi phí nhà ở dễ tiếp cận không nên chỉ được định nghĩa đơn thuần bằng số tiền mua đất hay mua căn hộ ban đầu rẻ. Bản chất của một "căn nhà vừa sức" phải đi liền với chi phí vận hành đời sống hằng ngày một cách hợp lý. Nếu một dự án giá rẻ nằm ở vị trí quá xa trung tâm, thiếu hụt hạ tầng điện đường trường trạm, khiến người dân phải mất hàng giờ di chuyển dưới khói bụi hoặc chi trả quá nhiều tiền điện vì thiết kế kiến trúc không thông gió, không che nắng tốt, thì phần tiền tiết kiệm được lúc mua nhà sẽ bị tiêu tán bởi các chi phí ẩn dài hạn.
