Không đơn thuần chỉ là một trạm trung chuyển hay một công trình giao thông của thế kỷ trước, nơi đây thực sự là một tác phẩm nghệ thuật kiến trúc độc đáo, một bảo tàng ký ức lưu giữ trọn vẹn vẻ đẹp lãng mạn, trầm mặc của thành phố sương mù.
Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, nhà ga vẫn đứng đó, vẹn nguyên và đầy kiêu hãnh.
Được xây dựng từ những năm đầu thế kỷ 20, ga Đà Lạt luôn được giới chuyên môn và những người yêu cái đẹp mệnh danh là nhà ga xe lửa có kiến trúc đẹp nhất Đông Dương.
Ngay từ cái nhìn đầu tiên, công trình đã tạo nên một dấu ấn thị giác cực kỳ mạnh mẽ nhờ sự kết hợp hài hòa, tinh tế giữa phong cách kiến trúc Pháp đặc trưng (vùng Normandy) và hình ảnh mái nhà rông truyền thống của đồng bào Tây Nguyên.
Ba chóp nhọn vươn cao trên nền trời của nhà ga chính là hình ảnh mô phỏng lại dáng vẻ của đỉnh núi Langbiang huyền thoại. Ngay dưới mái chóp trung tâm là chiếc đồng hồ lớn, vạch ghi những mốc thời gian như đang ngưng đọng lại giữa không gian se lạnh của Đà Lạt. Tông màu vàng chủ đạo kết hợp cùng hệ thống cửa kính đa sắc màu đã tạo nên một diện mạo vừa cổ kính, thanh lịch lại vừa ấm áp.
Bước vào bên trong không gian nhà ga, những vạt nắng xuyên qua các ô cửa kính màu hắt xuống sàn nhà như đưa du khách bước lên cỗ máy ngược dòng thời gian để trở về quá khứ.
Đặc biệt, ga Đà Lạt hiện nay không chỉ bảo tồn cấu trúc tòa nhà mà còn đóng vai trò như một không gian trưng bày đậm chất hoài niệm. Nơi đây vẫn còn lưu giữ và trưng bày vô số những hiện vật cổ giá trị từ thời ngành đường sắt Việt Nam mới những ngày đầu phát triển.
Du khách có thể dễ dàng bắt gặp những cuốn "Sổ tay kế toán ga" ố vàng, những tập tài liệu về "Tiêu chuẩn cấp bậc kỹ thuật", hay các con dấu, đèn bão, dụng cụ bấm vé thủ công của nhân viên đường sắt cách đây hàng thập kỷ. Sự hiện diện của những kỷ vật này, kết hợp cùng các tác phẩm nghệ thuật làm từ hạt cà phê khắc họa đời sống văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên, đã thổi một cái hồn rất riêng cho nơi đây, một sự giao thoa hoàn mỹ giữa lịch sử công nghiệp và bản sắc văn hóa địa phương.
Rời khu vực nhà chờ, tiến ra phía đường ray, một bức tranh hoài cổ thực sự hiện ra trước mắt với hệ thống đường ray uốn lượn và những "chứng nhân lịch sử" bằng sắt thép. Điểm nhấn thu hút ánh nhìn nhất chính là chiếc đầu máy hơi nước cổ kính mang số hiệu 131 428, mang trên mình lớp sơn đen bóng điểm xuyết các chi tiết màu đỏ rực rỡ.
Nằm lặng lẽ bên cạnh là những toa tàu gỗ được phục dựng tỉ mỉ. Lớp sơn xám nhạt viền vàng, những ô cửa sổ bằng gỗ, rèm treo mang phong cách quý tộc xưa cùng lá cờ đỏ sao vàng tung bay trong gió tạo nên một khung cảnh điện ảnh tuyệt đẹp. Dù rêu phong đã bám trên những thanh tà vẹt, nhưng những cỗ máy này vẫn luôn toát lên vẻ uy nghi của một thời hoàng kim, thời của tuyến đường sắt răng cưa độc nhất vô nhị.
Dù hiện nay hệ thống đường sắt xuyên quốc gia không còn hoạt động tại đây, ga Đà Lạt vẫn duy trì một tuyến đường ngắn kéo dài khoảng 7km đưa du khách đi từ trung tâm thành phố đến Trại Mát.
Mỗi chuyến tàu gỗ lăn bánh chầm chậm vang lên tiếng còi tu tu, xình xịch đều mang lại một cảm giác bình yên đến lạ kỳ. Ngồi trên toa tàu cũ, nhìn ngắm khung cảnh ngoại ô với những nhà lồng trồng hoa, những rặng thông lướt qua khung cửa sổ, người lữ khách mới có thể cảm nhận một cách chân thực nhất cái hồn cốt và sự tinh tế của vùng đất này.
Xung quanh khu vực đường ray và các toa tàu hiện nay còn có sự xuất hiện của những quầy hàng nhỏ xinh bán đồ lưu niệm, đồ thủ công mỹ nghệ và các quán cà phê dã chiến. Không gian nhộn nhịp tiếng bước chân của những du khách đến chụp ảnh, tham quan nhưng tuyệt nhiên không hề xô bồ, ồn ã. Mọi thứ vẫn diễn ra một cách chậm rãi, hòa quyện với nhịp điệu thảnh thơi vốn có của Đà Lạt.
