Cụ thể, trên thị trường quốc tế, giá vàng thế giới đã rơi tự do từ vùng đỉnh lịch sử 5.595 USD/ounce xuống chỉ còn giao dịch quanh ngưỡng 4.100 đến 4.200 USD/ounce vào giữa tháng 6. Sự sụt giảm 23% chỉ trong vòng chưa đầy bốn tháng này không chỉ đơn thuần là một nhịp điều chỉnh kỹ thuật thông thường mà còn phản ánh sự xoay trục mạnh mẽ trong dòng vốn toàn cầu.
Tương tự, tại thị trường Việt Nam, đà lao dốc thậm chí còn mang lại cảm giác sốc nhiệt nặng nề hơn. Chỉ tính riêng lượng vàng miếng SJC, mức giá đã bốc hơi khoảng 54,9 triệu đồng/lượng so với mốc đỉnh 190,9 triệu đồng/lượng hồi đầu tháng 3. Đến giữa tháng 6 năm 2026, giá vàng SJC lùi sâu về mốc 147 triệu đồng/lượng. Chuỗi ngày giảm giá liên tục này thể hiện rõ rệt qua các con số: tháng 3 giảm 8,34%, tháng 4 giảm 5,14%, tháng 5 giảm 4,56% và đặc biệt tháng 6 chứng kiến mức sụt giảm nghiêm trọng lên tới 14,2%.
Áp lực lạm phát bám rễ
Đằng sau sự sụt giảm khủng khiếp của giá vàng là một cấu trúc kinh tế vĩ mô đang biến chuyển, với tâm điểm là chính sách tiền tệ cực kỳ cứng rắn của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) dưới thời Chủ tịch Kevin Warsh. Trái ngược với những kỳ vọng về việc nới lỏng tiền tệ và bơm tiền kích thích kinh tế, các số liệu mới nhất của nền kinh tế Mỹ đã dập tắt hoàn toàn hy vọng về một đợt cắt giảm lãi suất. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 5 của Mỹ tiếp tục neo ở mức cao, tăng 4,2% so với cùng kỳ năm trước, trong khi chỉ số giá sản xuất (PPI) vọt lên mức 6,5%. Những con số lạm phát dai dẳng này buộc Fed phải duy trì môi trường lãi suất cao trong thời gian dài hơn dự kiến.
Dưới góc độ đầu tư, khi lãi suất được duy trì ở mức cao, chi phí cơ hội của việc nắm giữ một tài sản không sinh lời như vàng trở nên quá đắt đỏ. Kết hợp với việc lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm neo cao và đồng USD liên tục thể hiện sức mạnh, dòng tiền đầu cơ lớn đã nhanh chóng rút khỏi thị trường kim loại quý để tìm kiếm các kênh đầu tư có mức sinh lời an toàn và hấp dẫn hơn.
Sự dịch chuyển của dòng vốn tổ chức và rủi ro địa chính trị hạ nhiệt
Yếu tố đóng vai trò chất xúc tác đẩy nhanh đà bán tháo chính là động thái từ các quỹ giao dịch hoán đổi (ETF) khổng lồ và sự xoay chuyển trong nhu cầu mua vật chất. Trong tháng 5 năm 2026, các quỹ ETF vàng của Trung Quốc đã ghi nhận tháng rút vốn đầu tiên sau chuỗi tám tháng mua ròng liên tiếp, với dòng tiền tháo chạy lên tới 8,2 tỷ Nhân dân tệ (tương đương 1,2 tỷ USD). Sự sụt giảm nhu cầu bán buôn và sự trầm lắng của thị trường trang sức tại châu Á đã cắt đứt lực cầu từng là bệ đỡ vững chắc cho giá vàng.
Song song đó, rủi ro địa chính trị toàn cầu, từng là động cơ phản lực đẩy giá vàng vượt 5.500 USD/ounce, đã có dấu hiệu hạ nhiệt. Những quyết định kiềm chế không mở rộng các cuộc xung đột vũ trang quy mô lớn, cùng triển vọng đạt được các thỏa thuận ngoại giao nhằm tránh gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu, đã làm dịu đi đáng kể lo ngại của giới đầu tư. Khi nỗi sợ hãi suy giảm, phần bù rủi ro của vàng tự động bị chiết khấu, dẫn đến làn sóng chốt lời ồ ạt từ các nhà đầu tư tổ chức đã gom hàng từ vùng giá 2.500 USD hồi đầu năm 2024.
Động thái thị trường nội địa và sự thay đổi tâm lý đám đông
Tại thị trường Việt Nam, đà giảm của giá vàng thế giới đã kích hoạt một phản ứng dây chuyền làm thay đổi hoàn toàn bức tranh giao dịch nội địa. Điểm đáng chú ý nhất trong đợt biến động lần này là sự thu hẹp đột ngột của mức chênh lệch giữa giá vàng trong nước và giá thế giới, hiện chỉ còn dao động quanh ngưỡng 7 triệu đồng/lượng. Cảnh tượng người dân xếp hàng dài xuyên đêm chờ mua vàng đã hoàn toàn biến mất. Các đơn vị kinh doanh lớn hiện đã cung ứng vàng miếng thoải mái theo nhu cầu mua trực tiếp, không còn sự gò bó của hệ thống đăng ký trực tuyến nhỏ giọt như trước.
Tuy nhiên, sự sụt giảm này cũng phơi bày rủi ro khổng lồ cho những nhà đầu tư cá nhân bị cuốn vào tâm lý đám đông (FOMO) ở vùng đỉnh. Khoảng cách chênh lệch giá mua và giá bán hiện đang bị các nhà vàng doãng rộng, có thời điểm vọt lên mức 5 triệu đồng/lượng, đẩy toàn bộ rủi ro biến động giá về phía người mua. Những người đã trót mua vào ở mức giá 190 triệu đồng/lượng hiện đang phải đối mặt với khoản lỗ nặng nề, trong khi những người cầm tiền mặt lại rơi vào trạng thái chần chừ, e ngại bắt đáy khi áp lực bán chưa có dấu hiệu chững lại.
Định hướng và triển vọng thị trường trong chặng đường sắp tới
Thị trường vàng hiện đang đứng trước một ngã rẽ mang tính quyết định. Nhiều chuyên gia và các tổ chức phân tích lớn đang dự báo khả năng giá vàng thế giới có thể tiếp tục lùi sâu, một số ý kiến bi quan thậm chí cho rằng giá có thể kiểm tra lại vùng hỗ trợ 3.500 USD/ounce vào cuối năm 2026 nếu Fed tiếp tục thắt chặt.
Tuy nhiên, dưới góc nhìn phân tích dài hạn, đợt sụt giảm khốc liệt 23% này được đánh giá là một nhịp rũ bỏ bắt buộc và lành mạnh sau một chu kỳ tăng nóng kéo dài suốt hơn hai năm. Cấu trúc nền tảng hỗ trợ cho vàng, bao gồm mức nợ công khổng lồ, chi tiêu chính phủ kỷ lục và sự phân mảnh của nền kinh tế toàn cầu, vẫn chưa biến mất.
