Ấn tượng đầu tiên không phải từ nhà cao tầng hay ánh đèn neon, mà là từ tiếng ghe máy vọng lại từ xa, kèm theo một chút mùi phù sa và ẩm ướt của cây cỏ sau sương đêm. Đó là một cảm giác mềm mại đặc trưng của miền Tây, hoàn toàn khác biệt với sự gấp gáp, khô khan của đô thị mà tôi vừa rời khỏi. Cần Thơ không vồ vập, Cần Thơ từ tốn mở lòng mình ra, như mời gọi bạn hãy chậm lại và cảm nhận.
Trước khi cùng nhau len lỏi vào từng ngõ ngách của Cần Thơ, có lẽ bạn nên biết một chút về nơi mình đang đặt chân đến.
Cần Thơ được mệnh danh là Tây Đô, thủ phủ một thời của Miền Tây Nam Bộ. Nằm bên bờ sông Hậu hiền hòa, Cần Thơ không chỉ là trung tâm kinh tế, văn hóa của cả vùng Đồng bằng sông Cửu Long, mà còn là một mạng lưới sông ngòi, kênh rạch chằng chịt, tạo nên một bản sắc riêng không thể lẫn vào đâu được.
Nơi đây là sự giao thoa hoàn hảo giữa sự phồn thịnh của một thành phố lớn và sự chân chất, hào sảng của người dân miền Tây. Vẻ đẹp của Cần Thơ không nằm ở sự tráng lệ, mà nằm ở sự trù phú của vườn cây ăn trái, ở sự sống động của những khu chợ nổi trên sông và ở nụ cười hiếu khách của người dân mà bạn sẽ gặp.
Nói tóm lại, Cần Thơ chính là "thủ phủ của những dòng sông", nơi bạn có thể chạm vào văn hóa sông nước Miền Tây một cách trọn vẹn và sâu sắc nhất.
Chỉ vừa 5 giờ sáng, trời còn mờ sáng như vừa được giặt sạch sau cơn mưa, tôi đã nhanh chóng bước lên chiếc ghe nhỏ. Khoảnh khắc đó thật sự đặc biệt: Không khí se lạnh, ánh đèn vàng leo lét từ những chiếc ghe hàng rọi xuống mặt nước đen như mực, tạo nên một bức tranh thủy mặc sống động.
Và rồi, chợ nổi Cái Răng hiện ra. Nó không phải là một địa điểm du lịch, mà là một nhịp sống. Hàng trăm chiếc ghe lớn nhỏ nối đuôi nhau, nhưng đặc trưng nhất vẫn là hình ảnh cây bẹo cao vút, treo đủ loại nông sản: Một quả dưa hấu, một quả bưởi hay một buồng chuối… Đó là cách quảng cáo thương hiệu độc đáo nhất thế giới: "Tôi bán gì, hãy nhìn lên!"
Giữa không gian chòng chành, những tiếng rao không dùng loa mà lan truyền qua mặt nước nghe thật ấm và gần gũi. Rồi một chiếc xuồng nhỏ len lỏi đến gần, đó là một quán hủ tiếu di động. Tôi gọi một tô, chị bán hủ tiếu cười hiền, nhanh tay múc cho tôi một tô đầy ắp, nước dùng nóng hổi. Vừa ăn tô hủ tiếu ngon lành giữa bốn bề sông nước, vừa nhìn những chiếc ghe chở đầy ắp trái cây lướt qua, tôi nhận ra sự giản dị của nhịp sống kinh tế trên sông này lại mang một sức sống sống động và chân thật đến khó tả.
Khi ghe tôi đi lách qua một khe hở giữa hai ghe chở đầy bắp cải, tôi đã có một cuộc trò chuyện nhỏ với người chèo ghe, chú Sáu. Chú đã sống trên sông Hậu hơn 40 năm. Chú bảo: “Cái chớn (tức là cái chợ) này là nhà của chúng tôi. Lên bờ là thấy lạ, thấy bỡ ngỡ, chứ ở đây thì quen rồi.”
Và rồi, ngay khi chú vừa dứt lời, một vệt nắng vàng rực đầu tiên trong ngày đã xuyên qua mái tôn lụp xụp của một chiếc ghe lớn. Ánh sáng như rắc vàng lên mặt nước, lên nụ cười hiền hậu của chú Sáu. Khoảnh khắc ấy, tôi chợt hiểu: Cần Thơ không chỉ là điểm đến, mà còn là nơi bạn được nhìn thấy sự mưu sinh trong ánh sáng hy vọng, giản dị nhưng kiên cường.
Rời xa sự chòng chành của chợ nổi, tôi tìm đến bến Ninh Kiều, một biểu tượng không thể thiếu của Cần Thơ.
Ban ngày, bến sông đón tôi bằng những cơn gió lồng lộng từ sông Hậu thổi vào mát rượi. Những chiếc tàu du lịch sơn trắng neo đậu nhẹ nhàng và du khách thong thả đi bộ trên con đường lót gạch sạch sẽ. Khung cảnh vừa thảnh thơi vừa có chút hoài niệm.
Nhưng khi màn đêm buông xuống, Ninh Kiều lại khoác lên mình một chiếc áo khác: Lấp lánh và hiện đại. Phố đi bộ Ninh Kiều rực rỡ bởi đèn LED đổi màu liên tục, biến nơi đây thành một sân khấu ánh sáng khổng lồ. Dọc bờ kè, âm nhạc đường phố từ những bạn trẻ vang lên, cùng với mùi đồ nướng thơm lừng từ các quán ăn vỉa hè. Ninh Kiều về đêm là sự giao thoa hoàn hảo giữa dòng chảy ký ức hiền hòa và nhịp sống hiện đại, trẻ trung.
Khi đứng ở giữa cầu đi bộ Ninh Kiều vào lúc chập tối, quay lưng lại phía tượng đài Bác Hồ và hướng ống kính về phía dòng sông Hậu rộng lớn, bạn sẽ bắt trọn được khoảnh khắc những chiếc tàu du lịch to lớn bắt đầu lên đèn, tạo thành một dải ánh sáng kỳ ảo trên mặt nước.
Tôi dành một buổi chiều êm ả để tìm về Nhà cổ Bình Thủy (142/144 đường Bùi Hữu Nghĩa, phường Bình Thủy, thành phố Cần Thơ). Vừa bước qua cánh cổng, tôi cảm thấy mình như bước vào một bộ phim cổ.
Kiến trúc ở đây là sự giao hòa Đông - Tây một cách tinh tế. Bên ngoài là vẻ uy nghi, kiểu cách Pháp với hàng cột tròn, họa tiết chạm khắc tỉ mỉ, nhưng bên trong lại đậm chất truyền thống Việt với những bộ bàn ghế gỗ lim, hoành phi câu đối sơn son thếp vàng. Những ô cửa cổ kính bằng gỗ dán kính màu khẽ khàng mở ra, đón lấy ánh nắng chiều xuyên qua vườn cây tỏa bóng mát rượi.
Cảm giác khi bước vào thật khó tả: Một mùi gỗ cũ trầm mặc, pha chút hương trầm nhẹ nhàng. Tôi lặng lẽ bước đi trên sàn nhà, nơi ánh nắng hắt qua mái ngói và cửa sổ tạo thành những dải sáng vàng. Tôi tưởng như mình có thể nghe thấy tiếng chuyện xưa của những thế hệ gia chủ, tiếng cười đùa của con cháu vọng về từ hàng trăm năm trước.
Điểm nhấn thú vị khiến tôi ấn tượng nhất chính là chiếc cầu thang gỗ uốn lượn lên lầu. Nó không chỉ là lối đi, mà là một tác phẩm nghệ thuật với những đường nét chạm trổ tinh xảo, đã nhuốm màu thời gian. Bên cạnh đó, những viên gạch lát hoa văn cầu kỳ dưới chân cũng kể một câu chuyện về sự giao thương, khi mà những vật liệu này đã vượt biển từ Pháp hay Bỉ xa xôi để đến với mảnh đất Cần Thơ hiền hòa này.
Một bất ngờ lớn trong chuyến đi của tôi chính là Đền thờ Vua Hùng (đường Võ Văn Kiệt - Đặng Văn Dầy, thuộc khu vực 7, phường Bình Thủy, thành phố Cần Thơ). Giữa vùng đất hiền hòa, thấp thoáng bóng dừa và kênh rạch, bỗng nhiên xuất hiện một công trình kiến trúc lớn, trang nghiêm và hùng vĩ đến thế.
Ấn tượng đầu tiên là sự tĩnh tại bao trùm. Ngôi đền không chỉ là nơi thờ tự, mà còn là một không gian văn hóa đậm chất truyền thống. Tôi dành thời gian đứng trên khuôn viên cao, nơi có thể nhìn bao quát toàn cảnh xung quanh. Phía xa là những mái nhà thấp thoáng và những rặng cây xanh mát, phía trước là kiến trúc uy nghi của đền.
Trải nghiệm cá nhân của tôi là cảm giác kết nối truyền thống và hiện đại một cách sâu sắc. Thật ý nghĩa khi thấy người dân miền Tây Nam Bộ vẫn luôn hướng về cội nguồn, dựng lên một nơi thờ phụng trang trọng đến vậy.
Lời khuyên từ tôi: Hãy đến đây vào chiều muộn, khoảng 4 giờ chiều. Khi đó, ánh nắng vàng nhạt bắt đầu nghiêng mình, đổ xuống mái ngói và những cột đá, làm nổi bật lên màu sắc và sự trang nghiêm của ngôi đền. Khung cảnh lúc đó vừa thiêng liêng vừa thơ mộng.
Nếu bạn muốn thấy một “miền Tây không phiên bản hóa” quá mức, hãy ghé qua Làng du lịch Mỹ Khánh. Đây là nơi bạn thực sự được "sống" như một cư dân địa phương.
Những hoạt động tôi trải nghiệm ở đây thật sự thú vị và gắn liền với đời sống nông thôn:
Tham quan vườn trái cây: Tôi được tự tay hái và thưởng thức những loại trái cây theo mùa như xoài, dâu da... Cảm giác cắn miếng trái cây vừa hái trên cây, còn tươi rói, thật sự là hương vị của đồng quê.
Tham gia trò chơi dân gian: Xem đua heo là một trải nghiệm rất thú vị, hoặc bạn có thể tham gia vào việc tát mương bắt cá theo kiểu truyền thống.
Học nấu món miền Tây: Tôi còn được hướng dẫn viên hướng dẫn cách làm một số món ăn đơn giản, đậm chất Nam Bộ.
Lần đầu tiên tôi thử chèo xuồng ba lá qua mương. Chỉ cần không giữ thăng bằng, chiếc xuồng nhỏ bé sẽ chao đảo ngay lập tức. Hướng dẫn viên đứng trên bờ cười tươi, chỉ dẫn tôi cách đặt mái chèo, cách nghiêng người cho đúng nhịp. Khoảnh khắc xuồng lướt nhẹ qua mặt nước, len lỏi dưới những tán lá rợp bóng, tôi thấy mình hoàn toàn hòa quyện vào sự bình yên của vùng đất này. Đó là sự giản dị, chân chất mà không một khu du lịch hiện đại nào có thể tái tạo được.
Mảnh đất này không chỉ nuôi dưỡng tâm hồn, mà còn chiều chuộng cái dạ dày của tôi bằng những món ăn "cực phẩm".
Nếu bạn đã chán phở hay bún, hãy thử một tô mì Hoa đậm chất Cần Thơ tại Quân Hưng Mì Gia (số 33 đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa, phường Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ). Không gian quán ấm cúng, kiểu tiệm mì người Hoa đã có thâm niên, với những chiếc bàn gỗ cũ kỹ và ánh đèn vàng.
Món nên thử: Chắc chắn là mì khô. Sợi mì vàng óng, dai dai, trộn cùng nước sốt đậm đà, ăn kèm với miếng xá xíu tẩm ướp hoàn hảo và vài viên hoành thánh thơm lừng.
Hương vị gốc Hoa vẫn còn đó, nhưng đã được “miền Tây hóa” một chút, dịu ngọt và hòa quyện hơn, không quá nặng mùi xì dầu hay hương liệu. Một sự kết hợp hài hòa đầy bất ngờ.
Đến Cần Thơ mà không ăn bánh xèo thì thật là thiếu sót! Tôi đã tìm đến quán Bánh xèo 7 Tới (45 đường Hoàng Quốc Việt, phường Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ). Ngay từ lúc bước vào, đã nghe thấy tiếng "xèo xèo" vui tai của bột đổ lên chảo nóng.
Miếng bánh xèo ở đây to như một cái đĩa, vàng ươm, được đúc giòn rụm với nhân đầy ắp tôm, thịt vịt và giá đỗ. Quan trọng nhất là nước chấm chua ngọt, pha vừa vặn, và rau sống ăn kèm phải là rau rừng đúng điệu, thơm mùi đồng quê.
Tôi còn trò chuyện với cô làm bánh, tay cô đảo thoăn thoắt nhưng ánh mắt luôn dõi theo từng miếng bánh và nở nụ cười hiền lành khi tôi khen bánh ngon. Sự tận tâm của người làm đã làm cho món ăn trở nên ngon hơn rất nhiều.
Quán bánh cống cô 9 Cà Mau (176 đường Nguyễn Thị Minh Khai, phường Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ) là một quán ăn vặt mà tôi được người địa phương giới thiệu. Quán nằm nép mình ở vỉa hè, mang một không khí lề đường đặc trưng của miền Nam.
Hương vị bánh cống ở đây thật sự đỉnh cao: Lớp vỏ giòn tan, nhân bên trong bùi từ đậu xanh, béo ngậy từ mỡ, và đặc biệt là mùi tôm thoang thoảng. Món ăn này là một trải nghiệm ẩm thực chân thật, bình dân nhưng lại đúng chất Cần Thơ nhất. Ngồi ghế nhựa, ăn bánh nóng hổi vừa chiên, ngắm phố xá về đêm, không gì tuyệt vời hơn.
Khi đã chán những món ăn nhanh và muốn tìm về hương vị thân thương, tôi được một người bạn địa phương dẫn đến quán Hồi Đó (54 đường Trần Bình Trọng, phường Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ). Chỉ cái tên thôi đã thấy chất chứa bao nhiêu ký ức.
Không gian quán được thiết kế ấm cúng, tái hiện lại hình ảnh nhà tranh vách đất, với những chiếc bàn ghế gỗ mộc mạc và những vật dụng trang trí "hồi đó" thật sự. Vừa bước vào là cảm giác như đang về thăm nhà bà ngoại ở quê.
Quán chuyên về món ăn quê nhà nhưng được chế biến tinh tế, khiến người sành ăn cũng phải gật gù. Bạn nhất định phải thử bánh xèo tép rong, lẩu mắm (nếu bạn chịu được mùi mắm đặc trưng) hoặc các món gỏi đồng quê như gỏi bông điên điển. Những món này không chỉ ngon mà còn gợi lại hương vị tuổi thơ cho những ai xa quê.
Ngồi trong không gian hoài niệm, thưởng thức món cá lóc nướng trui gói trong lá sen non, tôi thấy Cần Thơ không chỉ có phù sa mà còn có cả một miền ký ức đầy ắp. Quán Hồi Đó không chỉ là nơi ăn uống, mà là một trải nghiệm "quay ngược thời gian" đáng giá.
