Khi đối mặt với hàng loạt giấy tờ, thủ tục hành chính từ Sở Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (USCIS) cho đến Trung tâm Thị thực Quốc gia (NVC), bất kỳ cặp đôi nào cũng phải đứng trước một câu hỏi mang tính quyết định: Nên tự mình làm hồ sơ hay bỏ ra một khoản chi phí lớn để thuê luật sư di trú? Lựa chọn này không đơn thuần là câu chuyện cân đo đong đếm về mặt tài chính, mà nó ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian chờ đợi, tâm lý của người trong cuộc và quan trọng nhất là tỷ lệ thành công của tấm vé định cư.
Để đưa ra một quyết định sáng suốt, các cặp đôi cần phải thấu hiểu tường tận năng lực bản thân, bản chất của hồ sơ di trú diện hôn nhân, cũng như những giá trị thực tế mà một luật sư có chuyên môn có thể mang lại.
Bản chất của hồ sơ diện kết hôn và cái bẫy của sự chủ quan
Nhiều cặp đôi thường lầm tưởng rằng, vì tình yêu và cuộc hôn nhân của họ là thật, có đầy đủ hình ảnh đám cưới, tin nhắn trò chuyện và sự ủng hộ của gia đình hai bên nên việc tự làm hồ sơ sẽ rất dễ dàng. Tuy nhiên, ranh giới giữa một cuộc hôn nhân thật ngoài đời và một hồ sơ được chứng minh là thật về mặt pháp lý trước mắt các viên chức di trú Mỹ lại là một khoảng cách rất lớn. Hệ thống di trú Mỹ không vận hành dựa trên cảm xúc mà dựa hoàn toàn trên bằng chứng văn bản mang tính thuyết phục cao.
Việc tự làm hồ sơ giúp các cặp đôi tiết kiệm được một khoản chi phí dịch vụ đáng kể, thường dao động từ vài ngàn đến hàng chục ngàn đô la, đồng thời giúp họ hiểu rõ từng chi tiết trong lộ trình của mình. Khi tự tay chuẩn bị từng mẫu đơn từ Form I-130, I-864 đến DS-260, hai vợ chồng sẽ có cơ hội cùng nhau rà soát lịch sử mối quan hệ, tạo ra sự chủ động tuyệt đối và sự tự tin cao độ khi bước vào văn phòng phỏng vấn của Lãnh sự quán.
Tuy nhiên, mặt trái của việc tự làm hồ sơ chính là rủi ro đến từ sự thiếu kinh nghiệm pháp lý và những thay đổi liên tục trong chính sách di trú của Hoa Kỳ. Một lỗi chính tả nhỏ, một sự bất nhất về ngày tháng giữa các giấy tờ dân sự, hoặc việc nộp thiếu một bằng chứng tài chính quan trọng có thể dẫn đến việc USCIS gửi Yêu cầu bổ sung bằng chứng (RFE).
Theo quy trình của USCIS, mỗi lần nhận RFE đồng nghĩa với việc hồ sơ của bạn sẽ bị đẩy lùi lại vài tháng, thậm chí có nguy cơ bị bác đơn nếu không phản hồi đúng hạn và đúng trọng tâm. Đối với những cặp đôi có hồ sơ "sạch", tức là hai người chưa từng ly hôn nhiều lần, người bảo lãnh có thu nhập vững vàng vượt mức chuẩn nghèo và người được bảo lãnh chưa từng vi phạm luật di trú hay có tiền án tiền sự, thì việc tự làm hồ sơ là hoàn toàn khả thi nếu họ có khả năng ngoại ngữ tốt và sự tỉ mỉ, kiên nhẫn để nghiên cứu các hướng dẫn chính thức từ chính phủ Mỹ.
Vai trò của luật sư di trú: Tấm lá chắn bảo vệ hay sự lãng phí tài chính?
Ở chiều ngược lại, việc đồng hành cùng một luật sư di trú có chứng chỉ hành nghề hợp pháp tại Mỹ mang lại một cảm giác an tâm và giảm bớt áp lực tâm lý cực kỳ lớn cho các cặp đôi. Luật sư di trú không chỉ là người điền đơn thay bạn, mà họ là những chuyên gia hiểu rõ cách thức vận hành của bộ máy hành chính Mỹ, biết cách sắp xếp bằng chứng sao cho logic, chặt chẽ và đánh trúng vào những điểm mà viên chức xét duyệt hồ sơ quan tâm.
Đối với những trường hợp có yếu tố phức tạp, như người bảo lãnh có mức thu nhập thấp cần tìm người đồng bảo trợ, một trong hai người từng kết hôn và ly hôn nhiều lần, hai người có khoảng cách tuổi tác quá lớn, hoặc người được bảo lãnh từng quá hạn thị thực tại Mỹ, vai trò của một luật sư trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Họ sẽ là người xây dựng chiến lược pháp lý, viết các thư giải trình mang tính thuyết phục cao và chuẩn bị tâm lý cho hai vợ chồng trước những câu hỏi hóc búa mang tính chất "bẫy" của viên chức phỏng vấn.
Mặc dù mang lại tính an toàn pháp lý cao, nhưng việc thuê luật sư cũng tồn tại những rủi ro và hạn chế nhất định mà người trong cuộc cần tỉnh táo nhìn nhận. Rào cản lớn nhất chính là chi phí tài chính, thù lao của luật sư thường rất cao và khoản phí này hoàn toàn tách biệt với lệ phí nộp cho chính phủ.
Bên cạnh đó, việc giao phó toàn bộ hồ sơ cho một bên thứ ba đôi khi tạo ra sự ỷ lại và chủ quan từ phía các cặp đôi. Nếu không may gặp phải những luật sư thiếu tâm huyết hoặc các văn phòng dịch vụ "ma" không có chứng chỉ hành nghề hợp pháp, hồ sơ của bạn có thể bị trì trệ, thậm chí bị hủy hoại do sự tắc trách trong khâu nộp giấy tờ.
Luật sư có thể giúp bạn xử lý các thủ tục, nhưng họ không thể thay bạn tạo ra các bằng chứng về tình yêu đích thực; mọi hình ảnh, tin nhắn, tài khoản chung vẫn phải do chính hai vợ chồng tự cung cấp và vun đắp.
