Nhan sắc là một trong những yếu tố quan trọng góp phần tạo nên sự tự tin trong cuộc sống. Trong xã hội hiện đại, vẻ bề ngoài thường được nhiều người đặt lên hàng đầu bởi đây là ấn tượng đầu tiên khi giao tiếp, học tập hay làm việc. Tuy nhiên, không phải ai cũng may mắn sở hữu gương mặt cân đối hay ngoại hình như mong muốn. Chính vì vậy, nhu cầu làm đẹp và cải thiện ngoại hình ngày càng tăng, kéo theo sự phát triển mạnh mẽ của ngành thẩm mỹ.
Ngày nay, thẩm mỹ không còn là điều xa lạ mà đã trở thành lựa chọn của rất nhiều người ở nhiều độ tuổi khác nhau. Bên cạnh những lợi ích mà công nghệ thẩm mỹ mang lại, một thực trạng đáng lo ngại là nhiều người, đặc biệt là thanh thiếu niên, lựa chọn can thiệp thẩm mỹ quá sớm khi cơ thể chưa phát triển hoàn thiện. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến kết quả làm đẹp mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe lâu dài. Vậy thẩm mỹ đúng là gì, mục đích thực sự của thẩm mỹ là gì và đâu mới là thời điểm phù hợp để can thiệp?
Thẩm mỹ là gì?
Thẩm mỹ là quá trình sử dụng các phương pháp nội khoa hoặc ngoại khoa nhằm cải thiện, chỉnh sửa hoặc phục hồi những khuyết điểm về ngoại hình để tạo nên sự hài hòa và cân đối hơn. Hiện nay, thẩm mỹ được chia thành hai nhóm chính:
· Thẩm mỹ không xâm lấn: chăm sóc da, laser, tiêm botulinum toxin (Botox), chất làm đầy (filler), nâng cơ bằng công nghệ,...
· Phẫu thuật thẩm mỹ: nâng mũi, cắt mí, gọt hàm, nâng ngực, hút mỡ, chỉnh hình hàm mặt,...
Ngoài mục đích làm đẹp, một số trường hợp còn thực hiện phẫu thuật tạo hình nhằm phục hồi chức năng hoặc khắc phục dị tật bẩm sinh, di chứng sau tai nạn, bỏng hoặc bệnh lý.
Mục đích của việc thẩm mỹ
Mục tiêu của thẩm mỹ không đơn thuần là thay đổi diện mạo mà còn mang đến nhiều giá trị tích cực nếu được thực hiện đúng cách.
Trước hết, thẩm mỹ giúp cải thiện sự tự tin, giúp nhiều người mạnh dạn hơn trong giao tiếp và công việc. Những người có khuyết điểm rõ rệt trên khuôn mặt hoặc cơ thể thường cảm thấy mặc cảm; việc khắc phục những khuyết điểm này có thể nâng cao chất lượng cuộc sống.
Bên cạnh đó, một số trường hợp thẩm mỹ còn mang ý nghĩa điều trị, chẳng hạn chỉnh hàm lệch gây khó khăn trong ăn nhai, sửa sẹo bỏng co kéo hoặc tái tạo sau chấn thương. Trong những trường hợp này, thẩm mỹ góp phần phục hồi chức năng và cải thiện sức khỏe.
Tuy nhiên, mục tiêu quan trọng nhất của thẩm mỹ vẫn là hướng đến vẻ đẹp hài hòa, tự nhiên và phù hợp với từng cá nhân, chứ không phải chạy theo các tiêu chuẩn sắc đẹp hay xu hướng nhất thời.
Thời điểm nào là thích hợp để thẩm mỹ?
Không phải bất kỳ độ tuổi nào cũng thích hợp để thực hiện phẫu thuật thẩm mỹ. Thời điểm lý tưởng phụ thuộc vào mức độ phát triển của cơ thể, tình trạng sức khỏe cũng như loại hình can thiệp.
Đối với phần lớn các phẫu thuật thẩm mỹ như nâng mũi, gọt hàm, độn cằm hay nâng ngực, bác sĩ thường khuyến cáo nên thực hiện sau khi cơ thể đã phát triển gần như hoàn thiện. Thông thường, nữ giới từ khoảng 18 tuổi trở lên và nam giới từ khoảng 18 - 20 tuổi trở lên sẽ phù hợp hơn, vì cấu trúc xương, sụn và mô mềm đã ổn định hơn so với giai đoạn dậy thì.
Có nên thẩm mỹ cho trẻ em?
Trong đa số trường hợp, trẻ em và thanh thiếu niên không nên thực hiện các phẫu thuật thẩm mỹ chỉ vì mục đích làm đẹp. Ở giai đoạn này, khuôn mặt, xương và các mô vẫn đang phát triển. Nếu can thiệp quá sớm, hình dạng sau phẫu thuật có thể thay đổi theo quá trình lớn lên, làm giảm hiệu quả hoặc gây biến dạng. Tuy nhiên, vẫn có một số trường hợp được xem là "thời điểm vàng" để can thiệp sớm nhằm đạt kết quả tốt hơn hoặc hạn chế ảnh hưởng đến chức năng và tâm lý.
Một số trường hợp có thể cần can thiệp sớm theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa, bao gồm:
· Dị tật khe hở môi, hở hàm ếch.
· Dị tật tai vểnh hoặc tai biến dạng gây ảnh hưởng tâm lý.
· Dị tật bẩm sinh vùng hàm mặt.
· Sẹo co kéo sau bỏng hoặc chấn thương.
· Một số bất thường ảnh hưởng chức năng hô hấp, ăn nhai hoặc phát âm.
Đây là những trường hợp mang tính điều trị nhiều hơn là làm đẹp, nhưng lại góp phần giúp trẻ tự tin hơn, giảm ảnh hưởng xấu đến tâm lý.
Đối với các nhu cầu như: Nâng mũi, cắt mí, gọt hà, độn cằm, nâng ngực, hút mỡ, độn thái dương. Người thực hiện nên chờ đến khi cơ thể phát triển ổn định để đạt kết quả lâu dài và hạn chế nguy cơ phải chỉnh sửa nhiều lần.
Tác hại của việc thẩm mỹ quá sớm
Cơ thể chưa phát triển hoàn thiện. Ở tuổi dậy thì, xương, sụn và mô mềm vẫn tiếp tục phát triển. Nếu nâng mũi hoặc chỉnh hàm quá sớm, cấu trúc khuôn mặt thay đổi theo thời gian có thể khiến dáng mũi bị lệch, mất cân đối hoặc cần phẫu thuật lại.
Do cơ thể vẫn tiếp tục phát triển, kết quả thẩm mỹ ở độ tuổi quá trẻ thường không ổn định bằng người trưởng thành. Điều này khiến nhiều người phải chỉnh sửa nhiều lần, làm tăng chi phí và nguy cơ biến chứng.
Nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe. Bất kỳ cuộc phẫu thuật nào cũng có nguy cơ: Nhiễm trùng, chảy máu, phản ứng với thuốc gây mê, hoại tử mô, sẹo xấu, tổn thương dây thần kinh. Những nguy cơ này có thể tăng lên nếu thực hiện trên cơ thể chưa phát triển hoàn thiện hoặc không được theo dõi đúng cách.
Nhiều người trẻ thiếu kiến thức về chăm sóc sau phẫu thuật. Việc vận động mạnh, ăn uống không kiêng cữ hoặc không tái khám đúng lịch có thể làm: Mũi bị lệch, vết thương lâu lành, tăng nguy cơ nhiễm trùng, hình dáng sau thẩm mỹ không đạt như mong muốn.
Một số người trẻ thực hiện thẩm mỹ vì áp lực từ mạng xã hội hoặc mong muốn giống thần tượng. Nếu kết quả không như kỳ vọng, họ dễ rơi vào trạng thái thất vọng, mất tự tin, thậm chí tiếp tục thực hiện nhiều cuộc phẫu thuật khác để "hoàn thiện" ngoại hình.
Lựa chọn cơ sở thẩm mỹ uy tín là yếu tố quyết định
Bên cạnh thời điểm thực hiện, việc lựa chọn cơ sở thẩm mỹ cũng ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả và sự an toàn.
Nhiều người vì muốn tiết kiệm chi phí nên lựa chọn những cơ sở quảng cáo giá rẻ, hoạt động không phép hoặc người thực hiện không có chuyên môn. Điều này có thể dẫn đến nhiều biến chứng như: Nhiễm trùng nặng, biến dạng khuôn mặt, chất liệu cấy ghép không đạt chuẩn, hoại tử, mất chức năng ở vùng được phẫu thuật, phải phẫu thuật chỉnh sửa nhiều lần.
Một cơ sở uy tín cần có đội ngũ bác sĩ được đào tạo chuyên ngành phẫu thuật tạo hình, trang thiết bị đạt chuẩn, quy trình vô khuẩn nghiêm ngặt và tư vấn trung thực về lợi ích cũng như rủi ro trước khi thực hiện.
Thẩm mỹ là thành tựu của y học hiện đại, giúp nhiều người cải thiện ngoại hình và chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, làm đẹp không đồng nghĩa với việc can thiệp càng sớm càng tốt. Việc lựa chọn đúng thời điểm, đúng phương pháp và đúng bác sĩ mới là yếu tố quyết định một ca thẩm mỹ thành công.
Mỗi người đều có tốc độ phát triển cơ thể khác nhau. Vì vậy, thay vì chạy theo xu hướng hoặc áp lực từ cộng đồng mạng, mỗi cá nhân nên được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và tư vấn để xác định liệu mình đã đủ điều kiện thực hiện hay chưa.
